14 Wrz

Dąb Dragonów w konkursie na Drzewo Roku

zgloszenie_drzewo_roku_fot_1_
fot. Wiesław Mazurkiewicz

Dąb Dragonów jest wyjątkowy, między innymi ze względu na fakt, iż jest jednym z bardzo nielicznych drzew na terenie Oleśnicy, które udało się zidentyfikować na historycznych fotografiach i pocztówkach z przełomu XIX/XX wieku. Dzięki tym fotografiom udało się również częściowo odtworzyć historię dębu, od momentu wybudowania budynku, przy którym drzewo to rośnie.
W 1850 roku Oleśnica została ogłoszona miastem garnizonowym. Jak podaje na swojej stronie www.olesnica.org znawca i miłośnik Oleśnicy – Marek Nienałtowski: „budynek powstał w 1872-1873 r. jako koszarowiec dla potrzeb 1. Eskadronu Regimentu Dragonów. Prawdopodobnie wybudowano go z pieniędzy miejskich. Dużą część terenu, na którym stanęły koszary zajmował plac ćwiczeń i budynki stajni, ujeżdżalni, magazynów siana, kuźni”. Na zachowanej pocztówce, ukazującej widok tylnej strony budynku koszarowego przed 1899 rokiem dąb, o którym tu mowa, jest już okazałym drzewem, jednym z czterech tam rosnących. Zatem można przypuszczać, że rósł tam wcześniej niż postawiono budynek. „Koszary Regimentu Dragonów istniały do 1902 (inne dane – 1904 r.). Potem zostały przebudowane dla potrzeb oddziału karabinów maszynowych (MGAbt nr 8) wchodzących w skład Batalionu Strzelców nr 6 od 1900 roku. Jednostka istniała do roku 1919. Od 1922 r. budynek przejmuje miasto (m.in. mieści się w nim biblioteka ludowa). Po 1945 r. budynek został przeznaczony do zamieszkania”.
Dziś, po z górą 100 latach, z czterech drzew widocznych na historycznych fotografiach ocalało tylko jedno – Dąb Dragonów – wieloletni przyjaciel budynku, ostatni żywy świadek historii i czasów świetności stacjonujących w Oleśnicy jednostek wojskowych. Z pewnością był on świadkiem wydarzeń, których opis można znaleźć w monografii „Oleśnica od czasów najdawniejszych po współczesność” autorstwa Wojciecha Mrozowicza i Przemysława Wiszewskiego: „Mieszczanie byli niezwykle przywiązani do stacjonujących w Oleśnicy jednostek – nie tylko ze względów gospodarczych. Podobnie jak w przypadku książąt, splendory spływające na strzelców czy dragonów w jakiejś cząstce spływały też na otaczających ich oleśniczan. Jeszcze w okresie międzywojennym, w czasie Republiki Weimarskiej, z dumą odnotowano, że oleśnicki Regiment Dragonów nr 8 w 1866 r. znajdował się pod komendą pruskiego następcy tronu i wspaniale wstawił się w walce z najlepszymi oddziałami austriackimi w bitwie pod Nachodem […] Król Wilhelm doceniając wówczas dzielność żołnierzy, zaszczycił regiment, mianując kronprinca Fryderyka jego honorowym szefem […]. Trzy lata później, gdy Fryderyk zajął tron cesarski, na urodziny swego zmarłego ojca uhonorował raz jeszcze regiment, nadając mu nazwę dragonów cesarskich”. Nietrudno sobie wyobrazić, jak pod rosnącymi drzewami, które rozdzielały szwadrony podczas porannych apeli, odbywały się musztry z udziałem koni; jak śpiew ptaków i widok z okien budynku koszarowego pełen rozwijających się lub przybierających złote kolory jesieni liści odmierzał w trudnej służbie czas żołnierzom. Drzewa te, a wśród nich Dąb Dragonów, mogły być dla żołnierzy ulubionym miejscem, w którym miejscowy fotograf robił grupowe zdjęcia do pamiątkowych albumów.

zgloszenie_drzewo_roku_fot_3
Ilustracja ze strony p. Marka Nienałtowskiego

Dąb Dragonów rośnie w miejscu może niezbyt eksponowanym, ale ważnym dla osób mieszkających w dawnym budynku koszarowym. Mieszkańcy ci znają dzieje domu i wiedzą, że zarówno budowla jak i drzewo – to świadectwa przeszłości. To oni zwrócili uwagę p. Marka Nienałtowskiego na niepokojące zmiany, mogące zagrozić drzewu.
Obecnie żyjemy w czasach pełnych komercji i biurokracji; w czasach, gdy z obawy przed odszkodowaniami wycina się lub skraca do wysokości kilku metrów, piękne zdrowe drzewa, które coraz częściej znikają z przydomowych wolnych przestrzeni; w czasach, gdy wystarczy odpowiednio zasobny portfel i przychylna opinia urzędnika, by w lokalizacji „inwestycyjnie atrakcyjnej”, w miejscu wiekowego drzewa wyrosła zabudowa mieszkaniowa lub biurowa.
Dąb Dragonów, który próbują ocalić i wyróżnić obecni mieszkańcy byłego koszarowca, Stowarzyszenie zrzeszające mieszkańców miasta oraz sympatycy Oleśnicy jest jednym z ostatnich tak pięknych, wysokich o niezwykle rozłożystej koronie drzew, które pozostało poza miejskimi parkami starego miasta. Jego symbolika jest różnorodna. Dla wielu oleśniczan –jest on symbolem trwałości – trwałości pamięci o przeszłości miasta, mimo że prawie nikt dziś nie pamięta słów Wincentego Pola: „Wy pomniki żywe ubiegłych czasów”. Jest też wiekowym i lubianym przez wszystkich akcentem miejskiej zieleni, cieszącym oko i ucho. Tu, na wiosnę śpiewają ptaki, które będą wić gniazda. Tu, inne ptaki zimą będą pod śniegiem szukać pożywienia.
Stowarzyszenie Dla Oleśnicy wpisując dąb – jako pierwszy – na listę drzew proponowanych do miana pomnika przyrody, miało nadzieję, że w ten sposób zwróci uwagę mieszkańców z innych rejonów miasta na ten wyjątkowy okaz przyrody. Następnym krokiem miało być opracowanie ścieżki edukacyjnej z uwzględnieniem zarówno zabytkowych budowli, jak i pomników przyrody. Niestety, na przeszkodzie stanęły niejasne, niepoparte żadnymi racjonalnymi wyjaśnieniami decyzje przewodniczących Rady Miasta Oleśnicy, według których „niecelowym jest przygotowywanie uchwał, które mogą powodować, że zostaną stworzone bariery, wywołujące negatywne skutki, trudne do określenia w obecnej chwili” (cytat pochodzi z oficjalnego pisma Wiceprzewodniczącego RM w tej sprawie).
Głęboko wierzymy, że już samo zgłoszenie Dębu Dragonów do plebiscytu na Drzewo Roku spowoduje zmianę tego nieuzasadnionego stanowiska przewodniczących Rady Miasta i zmianę obecnego stanu rzeczy.

Powyższy tekst stanowi uzasadnienie zgłoszenia Dębu Dragonów do ogólnopolskiego konkursu na „Drzewo Roku”, którego już czwartą edycję niedawno ogłosił Klub Gaja. Z pełną treści zgłoszenia można zapoznać się tutaj.

Damian Siedlecki

Damian Siedlecki

Oleśniczanin z wyboru i zamiłowania.

More Posts - Website

Follow Me:
TwitterFacebookGoogle PlusYouTube

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *